ریشه های ناامنی در قندهار؛ اداره محلی یا استخبارات پاکستان؟

يكشنبه 23 جوزا 1389 ساعت 21:10

(8 صبح)

 پس از حملات مرگبار اواخر هفته گذشته در ولایت قندهار، حامد کرزی رییس جمهور کشور، دیروز به منظور بررسی اوضاع امنیتی و دیدار با خانواده های قربانیان حمله انتحاری پنج شنبه گذشته، به این ولایت سفر کرد.

بر اساس اعلامیه خبری دفتر مطبوعاتی ریاست جمهوری، آقای کرزی در این سفر، راه های بهتر تامین امنیت این ولایت را نیز بررسی می کند.

این سفر پس از حمله انتحاری روز پنجشنبه در مراسم عروسی در ولسوالی ارغنداب این ولایت، صورت می گیرد. در این حمله نزدیک به صد تن از غیرنظامیان کشته و زخمی شدند.

این دومین سفر آقای کرزی در طی نزدیک به دو ماه اخیر به ولایت قندهار است. این سفرها، در آستانه آغاز عملیات گسترده نیروهای امنیتی داخلی و بین المللی به منظور پاکسازی این ولایت از وجود افراد طالبان صورت می گیرد. قندهار که از پایگاه های اصلی طالبان در کشور به شمار می رود، در این اواخر بیشتر از گذشته دچار خشونت و ناامنی شده است.

با این حال، برخی از نمایندگان قندهار در مجلس، دلیل اصلی ناامن شدن این ولایت را مهار قدرت از سوی یک گروه خاص و همچنین نفوذ سازمان استخباراتی پاکستان در ادارات دولتی این ولایت می دانند. شکیبا هاشمی، نماینده ولایت قندهار در مجلس نمایندگان، می گوید این ولایت که با پاکستان هم سرحد است، رفت و آمد پاکستانی ها در آن آزاد می باشد. او می افزاید که قوم نزدیک به حامد کرزی، قدرت اصلی در این ولایت را در دست گرفته و زمینه برای نفوذ طالبان پاکستانی را مساعد ساخته است. خانم هاشمی گفت: "امروز قدرت در قندهار تنها در دست یک حلقه خاص است. یعنی حلقه ای که مربوط به اقوام آقای کرزی است. زیادترین افرادی که در طول چند سال حکومت آقای کرزی در قندهار کشته شده اند، الکوزی ها هستند. ملا نقیب که در راس قوم الکوزی بود، مرد یا به صورت مرمموزی به قتل رسید." وی می افزاید: "زمانی که ما می گوییم طالب قندهاری، باور کنید که این طالب ها، همان طالبان پاکستانی هستند. وقتی که نظام خود ما نظام پاکستانی باشد، ما از مردم قندهار گله کرده نمی توانیم. تمام مردم قندهار از حکومت محلی ناراض هستند."

همچنین نورالحق علومی، یک تن دیگر از نمایندگان ولایت قندهار در مجلس نمایندگان نیز می گوید نزدیک بودن قندهار به پاکستان، بالای اوضاع امنیتی این ولایت تاثیر گذاشته و به گفته او، سازمان استخباراتی آن کشور در تلاش است تا ثبات را در افغانستان برهم بزند. آقای علومی افزود عدم مدیریت درست و نبود اداره ای که در مقابل خواسته های مردم پاسخگو باشد، نیز باعث شده است تا این ولایت بیشتر دچار ناامنی شود. وی گفت: "ناامنی ها در داخل قندهار عوامل مختلف دارد. و یکی از علت های عمده داخلی که در قندهار زیاد رشد کرده، عدم مدیریت سالم در داخل این ولایت است. اداره یا حکومتی به صورت درست آن در آن جا وجود ندارد که جوابده خواست های مردم باشد. بی عدالتی ها در طی نه سال اخیر باعث این شد که فساد، قاچاق و اختلاس رشد کند."

نورالحق علومی می افزاید: "ایجاب این می کند که در آن جا یک اداره سالم به نام حکومت و اراکین دولتی طوری باشند که صد درصد مورد پذیرش مردم باشند و با قطعیت قانون را تطبیق کنند و بی طرفانه وقت خود را صرف خدمت به مردم بکنند. اما در غیر این صورت، تهدیدهای نظامی هیچ نتیجه ای نخواهد داشت و به جز این که فاصله مردم با دولت را بیشتر کند و مردم به طرف مخالفان مسلح دولت رجوع بکنند، نتیجه ی دیگر نخواهد داشت."

آقای علومی تاکید می کند که فاصله گرفتن مردم از دولت تمام تلاش های نظامی را برای برقرار کردن ثبات، بی نتیجه می سازد. به گفته او، به هر اندازه که فشارهای نظامی در قندهار بیشتر شد، باعث تلفات و تخریب بیشتر خانه های مردم گردید.

ترورهای سازمان یافته

شکیبا هاشمی علاوه می کند که ترس از ترور در ولایت قندهار، خیلی ها را از بلند کردن صدای اعتراض علیه حکومت محلی در این ولایت، خاموش ساخته است. به گفته او، طی چند سال اخیر، خیلی از شخصیت های "فهمیده" این ولایت ترور شده اند و تاکنون تلاشی هم برای پیدا کردن عوامل این ترورها صورت نگرفته است. خانم هاشمی گفت که از سال 2002 تاکنون، نزدیک به ششصد تن در این ولایت ترور شده اند. وی افزود: "از اول حمل سال 1389، بلاوقفه غیر از تلفات حملات انتحاری، انفجار بمب و حملات هوایی نیروهای ناتو، روزانه پنج الی شش نفر در این ولایت ترور می شوند. اگر به لیست اشخاصی که از سال 2002 تا حال ترور شده اند، نگاه شود، اکثرشان اشخاص فهمیده و دانسته و یا اشخاص بانفوذ محلی بوده اند. این ها طوری ترور شده اند که هنوز معلوم نیست که چه کسانی (آن ها را) ترور کرده اند. از سال 2002 تا حال، ششصد نفر ترور شده اند." او تاکید می کند: "کسانی ترور می شوند که اگر صدای خود را در برابر بی عدالتی های حکومت محلی بلند کنند، فردایش ترور می شوند."

شکیبا هاشمی می افزاید کسانی که به ترور اشخاص بانفوذ و "دانسته" این ولایت دست می زنند، از سوی ادارات دولتی معاش می گیرند و همچنین تجهیز و تمویل می شوند. وی گفت: "تمام ادارات افغانستان را به خصوص ادارات محلی قندهار را اشخاص پاکستانی گرفته اند. ما ده ها بار در مجلس گفته ایم که در اسپین بولدک قندهار، معلمین پاکستانی به جای معلمین افغان تدریس می کنند و معاش از دولت افغانستان می گیرند." او تاکید کرد که معلمین پاکستانی در اسپین بولدک، جوانان افغان را تحریک کرده تا مانع رفتن خواهران شان به مکتب شوند.

به گفته ی خانم هاشمی، در آستانه آغاز عملیات نیروهای بین المللی در قندهار، باشندگان این ولایت تقاضا دارند، زمانی نیروهای بین المللی عملیات شان را در این ولایت آغاز کنند که اصلاحاتی در ادارات محلی این ولایت به وجود آمده باشد.

ولایت قندهار در جنوب کشور که از جمله ولایات مهم و کلیدی به شمار می رود، مسوولان آن بارها از سوی نیروهای بین المللی مورد انتقاد قرار گرفته اند.

با تشدید حملات طالبان و حزب اسلامی در ولایت قندهار، مقام های حکومتی در تلاش اند تا با سران این گروه ها وارد گفتگو شوند.

با این همه بسیاری آگاهان از نقش احمد ولی کرزی در ناامنی های قندهار یاد می کنند. گفته می شود که تقسیم ناعادلانه قدرت در قندهار و انزوای چهره های مطرح قومی، سبب شده تا شاهد اوجی از نارضایتی ها در قندهار باشیم.